Beurt- en scheepvaartbedrijf

KLINKER nr 5, blz 10 -13 / 2004

Het voormalige beurt- en scheepvaartbedrijf De Jong in Krimpen aan den IJssel

  J.Korporaal
Het beurtschip van Piet de Jong bij de molen van Van Schelven. Foto van vóór 1912

De familie De Jong en haar gelijknamige scheepvaartbedrijf kent een rijke historie. Vele jaren heeft het bedrijf voornamelijk graan en veevoerproducten vervoerd. Dit gebeurde in hoofdzaak vanuit de Rotterdamse havens naar de plaatsen aan de Hollandse IJssel, de Gouwe en de Oude Rijn. De hier naast staande foto van het schip van Piet ( Pieter) de Jong in het boekje ‘Krimpen aan den IJssel in oude ansichten’ was de aanleiding voor dit verhaal in de Klinker.

De foto leidde tot vragen als: hoe was de scheepsnaam, in welk jaar en op welke scheepswerf was het schip gebouwd en hoe groot was het? Van het kadaster van Rotterdam werd een kopie  van het eigendomsbewijs van het schip ontvangen waaraan in elk geval bepaalde gegevens konden worden ontleend.

Het dataregister had de volgende tekst:

Dataregister deel 17 nummer 1283

Vier april 1900 elf

De ondergetekende Pieter de Jong, schipper te Krimpen aan den IJssel, verklaard bij deze de eenige eigenaar van de ijzeren boeierschuit genaamd ‘de vrouw Leentje’, hebbende één dek en één mast en zijnde groot acht en veertig kubieke meters of tonnen, gebouwd op de werf van den Scheepsbouwmeester A.J. Otto te Krimpen aan den IJssel en bevaren wordende door den eigenaar. Zijnde voormeld schip nog nimmer aan eenig hypotheekkantoor teboek gesteld. Krimpen aan den IJssel den 1 april 1911 (geteekend) P.de Jong geregistreerd te Gouda den derden April 1900 elf, deel 77 folio 37 vak 3 een blad, geen renvooi. Ontvangen voor recht, een guldentwintig cent fl. 1.20.  De ontvanger (geteekend) Stoop

Overeenkomstig met het origineel. De bewaarder der hypotheken.

 

De ‘Stad Gouda van Pieter de Jong aan de loswal te Waddinxveen.

De grondlegger van het bedrijf

Op 1 april 1911 was Pieter de Jong dus eigenaar van de ijzeren boeierschuit genaamd ‘de vrouw Leentje’. Het was groot 48 kubieke meters of tonnen en gebouwd op de werf van scheepsbouwmeester A.J. Otto te Krimpen aan den IJssel. Pieter de Jong is geboren in Krimpen aan den IJssel op 4 juli als zoon van Willem de Jong, koopman, en Geertrui Visser. Hij overleed te krimpen aan den IJssel op 8 februari 1946.

Hij trouwde in Capelle op d’IJssel op 7 november  1889 met Leentje van Es. Leentje is geboren te Capelle op d’IJssel op 4 augustus 1867 en is overleden te Krimpen aan den Ijssel op 22 februari 1956. Pieter heeft lange tijd in de Kokerstrat 2 gewoond, later op de IJsseldijk 93, thans nummer 255. De familiegeschiedenis van Pieter de Jong is enige jaren geleden reeds globaal onderzocht, zodat al bekend was dat hij beurtschipper was en de grondlegger is geweest van het latere beurt- en scheepvaartbedrijf van zijn zonen Nicolaas Arie en Pieter de Jong. Op 6 april 1912 kocht Pieter een 94 ton groot motorschip van Raphael Hortensius, graanfactor te Rotterdam voor de prijs van fl. 8000,-. Het schip was genaamd ‘Broedertrouw’. De thuishaven werd Krimpen aan den IJssel. Dit schip wordt door de familie nog steeds de oude Broedertrouw genoemd, omdat later een nieuw schip met deze naam werd gebouwd. In 1930 liet Pieter een nieuw motorschip bouwen in Alphen aan den Rijn, genaamd ‘Stad Gouda’, groot 73 ton. De motor was een 1 cilinder industriemotor van 24 pk. Zijn zoon trouwde in 1930 met Anna Charlotte Minna Brandt. Zij gingen in dat jaar met dit schip varen. Op 13 mei 1939 kocht hij de ‘Stad Gouda’ van zijn vader.  Toen voor fl 12000,-.

Het motorschip ‘Broedertrouw’ van Pieter de Jong. V.l.n.r.: Willem de Jong, Pieter de Jong, Adriaan de Jong en Leentje van Es. Foto: vermoedelijk zomer 1918

Broedertrouw

De ‘Stad Gouda’ is verlengd en wordt gereed gemaakt om te water te worden gezet door middel van een drijvend bok. Op de voorgrond Cornelis Marinus Buijs (1883-1959)

In 1932 liet Pieter sr. opnieuw een motorschip bouwen te Alphen aan den Rijn, genaamd Broedertrouw, groot 94 ton. De motor was een 2 cilinder industriemotor van 36 pk. Zijn zoon Nicolaas Arie trouwde in 1932 met Johanna Buijs, scheepsbouwer te Krimpen aan den IJssel. Zij gingen in dat jaar met de Broedertrouw varen. Op 13 mei 1939 kocht hij dit schip van zijn vader voor fl. 15000. in principe werd hiermee het bedrijf gestart onder de naam ‘Beurt- en scheepvaartbedrijf N.A. en P. de Jong te Krimpen aan den IJssel. De echtgenote van Nicolaas Ari voer mee tot 1940. vanaf 1943 heeft men in de Kokerstraat2 gewoond. In 1953 verhuisde men naar het huis aan de IJsseldijk 21, thans nummer 119. het huis werd geruime tijd door de beide broers bewoond. Pieter de Jong, zoon van Nicolaas Arie, trouwde op 22mei 1957 met Jannigje Maria Kalkman. Zij gingen met de ‘Broedertrouw’ varen.

Conelis Marinus de Jong, zoon van Nicolaas Arie, trouwde op 23 juli 1959 te Ouderkerk aan den IJssel met Hendrika Adriana Visser. Zij gingen met de stad Gouda varen. Het schip was inmiddels verlengd bij scheepswerf Buijs te Krimpen aan den IJssel en hierdoor vergoot tot 106 ton. De motor werd een 3 cilinder M.W.M.-motor van 87 pk.

In 1965/1966 lieten beide broers twee nieuwe huizen bouwen aan de binnenzijde van de IJsseldijk, waar zij thans nog wonen. In 1964 werd het bedrijf voortgezet onder de familienaam ‘De Jongs beurt- en scheepvaartbedrijf’, aangezien Pieter en Cornelis Marinus ( de zonen van Nicolaas Arie); hijzelf en zijn broer Pieter de vennootschap vormden. In 1968 werd het bedrijf voortgezet door beide broers Pieter en Cornelis Marinus ( Kees) de Jong, geboren op 7 oktober 1963 te Krimpen aan den IJssel, zoon van genoemde Cornelis, trouwde op 3 mei 1985 met Wijna Pols. Hij werd schipper op het motorschip ‘Broedertrouw 2’ en heeft samen met zijn echtgenote gevaren tot 1989. Hij werd helaas door een zeer ernstige en slopende ziekte genoodzaakt het varen te beëindigen. Op 22 augustus 2002 overleed Kees in de leeftijd van 38 jaar.

 

Een aantal schepen van de vloot

In de loop der jaren heeft de firma een groot aantal schepen in de vaart gehad, het waren ondermeer de

–          Strijdt en volhardt, groot 62 ton

–          Leven is strijd, groot 80 ton, gebouwd bij scheepswerf Vermeulen voor   Kees Goudriaan;

–          Onderneming II , groot 100 ton gekocht van De Boer te Sassenheim;

–          Broedertrouw 3 , ex Adlé van Vuijk te Nieuwerkerk ad IJssel groot 105 ton.

 

Doordat de te vervoeren partijen lading steeds groter werden, moesten schepen met grotere tonnage worden aangeschaft. Door de schaalvergroting in de binnenvaart kon firma de Jong diverse schepen van particulieren aankopen. De kleinere motorschepen van rond 100 tin werden verkocht, waarna deze meestal werden verbouwd tot woonschip of recratievaartuig.

De meeste schepen voeren de naam ‘Broedertrouw’ met de toevoeging van een nummer.

–          Broedertrouw 2, ex Madi , groot 228 ton, motor 193 pk Carterpillar;

–          Broedertrouw 3. ex Jantiena , groot 221 ton, motor 163 pk Mercedes;

–          Broedertrouw 4, ex Onderneming , groot 176 ton, motor 176 pk DAF;

–          Broedertrouw 5, ex Vita Nova , groot 168 ton, motor 110 pk Gardner;

–          Broedertrouw 6, ex Fourage II, groot 269 ton, ex Zwerver, J. Heuvelman, Ouderkerk aan den IJssel, motor was 100 pk Bonn&Kähler, later 168 pk DAF.

De ‘Broedertrouw’ op de Nieuwe Maas op weg naar de Hollandse IJssel. Op de achtergrond de Euromast zoals deze was in 1960, 104 meter hoog. In 1970 is de Spacetower geplaatst en werd hij 185 meter hoog

In 1997 werd dit laatste schip de Broedertrouw 6 , waarmee Cornelis Marinus sr. een aantal jaren heeft gevaren, verkocht naar Woerden. Hiermee kwam een einde aan een jarenlang zeer bekend beurt- en scheepvaartbedrijf.