Rietenmatten

IJssel en Lekstreek augustus 1977

Cees Boers: “ Ik groeide in het rieten matten op.“

Cees Boers met vader Leendert (links)

 

Krimpen aan den IJssel  – Cees Boers groeide in het rietenmatten op. Ruim 50 jaar geleden richtte zijn vader Leendert Boers in de Stormpolder aan de Schaardijk 110 een rietenmattersbedrijf op, waar 40 man hun bestaan vonden. Het was vroeger niet meer dan vanzelfsprekend dat de zoon in de voetsporen van zijn vader trad. Ging in de beginjaren van deze eeuw de steenplaats samen met het rietmatten, de rietmattenfabriek van Leendert stond echter op zichzelf.
In tegenstelling tot de steenplaatsen, die zomers op volle toeren draaiden, werden de rietmatten ’s winters gemaakt. ‘Het meeste riet kwam uit de Biesbosch’, vertelt Cees Boers, die vanuit Krimpen naar Ouderkerk aan den IJssel verhuisde, omdat zijn huidig bedrijf, een tuincentrum, dit vereiste. ‘Een zeer klein rietgedeelte van het kwam van de IJssel en Lek vandaan. Ik was 14 jaar toen ok de rietmatterij in ging. In feite ben ik daarin grootgebracht’.
In de winter werd het riet gesneden van oktober/ november tot maart toe. Dan kwam de nieuwe ‘bout’, de nieuwe groei. Het oude riet werd tot aan de nieuwe gors afgesneden, tenslotte werd het riet op flatten vervoerd naar de vaste wal. Dan werd het per as (auto) of heel vroeger per boot verkocht aan de fabriek. De benaming ‘gors’ word gegeven aan de plaats waar het riet groeit. De gors komt bij eb en vloed onder water te staan, gebeurt dit niet dan groeit er geen riet. Riet heeft namelijk water nodig.
Het snijden leverde zo’n 60 bos per dag op. Het riet werd op de wind gedroogd en in het voorjaar geschoofd. Hetgeen gebeurde op een ‘burry’. Bestaande uit twee palen met een dwarsligger. Vervolgens werd het geschoond, d.w.z. dat de korte en lange delen gesorteerd werden.
Cees Boers: ‘Had het riet pluimen, dan betekende dit goed riet. Het mooiste riet is het langste, het korte riet is dan ook vaak pluimloos.’ Na het schoven werd het riet op bossen gemaakt en vastgebonden door een teen, die uit de grienden kwam. Ook als het niet gesneden was, werd het al direct met een teen omwonden. Het drogen van het riet gebeurde aan de kant van de rivier, zodat na het droogproces het riet per schuit of as kon worden afgevoerd. ‘ Met twee en een half duizend bossen tegelijk kwam het riet meestal bij de fabriek aan’.

Voor de tuinderijen
Boers: ‘Vroeger werden rietmatten gebruikt voor het afdekken van glas bij tuinderijen in de tijd dat kassen nog geen verwarming kenden. Een ander gedeelte ging naar de steenplaatsen om de stenen af te dekken. Deze mochten niet te snel drogen, omdat ze anders gingen scheuren. Ook de vorst werd door de matten tegengehouden’. Eenmaal op de fabriek gearriveerd, werd het riet op een soort goot gelegd waardoor touw liep. Op bepaalde afstand stonden pennen waardoor een ‘wis’ om het riet werd gelegd. Vervolgens werden er ‘dotten ‘ gespoeld. Doormiddel van deze dotten, waarin het touw werd opgewonden, werd een wis gemaakt. ‘Ik maakte in een kwartier tijd een mat’, vertelt Cees Boers nu nog trots. Deze werden dan verkocht aan steenplaatsen, tuinderijen of particuliere instellingen die de matten gebruiken in tuinen als afscheidingen. Cees Boers werkte vanaf zijn 14e tot zijn 29e in de rietmatterij. Nu is hij 40 jaar. Toen ik 29 jaar was heb ik de rietmattenfabriek overgenomen. Deze was toen al gecombineerd met een handel in tuinbenodigdheden waaronder bosgrond, potgrond, broeiramen enz..

Door de veranderingen bij de tuinderijen die andere kassen gingen bouwen en de rietmatten niet meer nodig hadden, bracht dit een hele ommekeer te weeg in de rietmatterij. Er viel niet veel meer te verdienen. Ook de steenplaatsen vielen op den duur weg. Cees Boers werkte daarna nog een tijdje voor aannemers, die de rietmatten gebruikten om er over heen te lopen. Toen de rietmattenfabriek van Boers in de Stormpolder werd onteigend, omdat deze in de weg stond voor de scheepswerf van Van der Giessen, schakelde hij over op een tuincentrum, nadat hij zich bekwaamd had op het aanleggen van tuinen en tuinbenodigdheden. Een vak waarin ook zijn vader zich eens met zijn broer had gewaagd.

Cees Boers moest hiervoor van Krimpen naar Ouderkerk verhuizen. Het rietmatten is afgelopen. De matten die hij nu nog verkoopt zijn niet meer van zijn hand.


Met blote handen bij 8 graden onder nul !

Rien Boers, nazaat van de gebroeders Boers in 2012 bij een demonstratie rietmaaien.