VD Giessen – De Noord

door J.C. de Haas, 
 oud- medewerker van de werf van 1980- 2004

Lezing 16 oktober 2013

Van der Giessen-de Noord

 

 

 

‘ van familiebedrijf tot beursgenoteerde onderneming ‘

De geschiedenis van Van der Giessen begint in 1820 wanneer de dertigjarige Arie van der Giessen van zijn oom, Arie van den Hoek jr., de scheepstimmerwerf in de Stormpolder erft.
Wanneer oom Arie in 1840 sterft, gaat het slecht met de scheepsbouw. Onder leiding van zijn vrouw, weduwe Neeltje Pannevis wordt het werk voortgezet, tezamen met haar zonen Arie en Cornelis. In 1853 wordt de kiel gelegd voor hun eerste zeegaande zeilschip, het barkschip ‘Vriendentrouw’.
In 1859 ontstaat er een breuk in de samenwerking tussen beide broers. Cornelis wordt eigenaar van het oostelijk deel waarop twee hellingen en een smidse liggen. Hij noemt zijn werf ‘De Hoop’. In 1883 wordt de werf in westelijke richting uitgebreid. Die werf krijgt de naam ‘De Nijverheid’; met de zonen Jan en Arie wordt de werf uitgebouwd.

 

‘Cornelis van der Giessen & Zonen’
In 1895 treedt Cornelis terug, terwijl Jan en Arie het bedrijf onder de naam ‘Cornelis van der Giessen & Zonen’ voortzetten. ‘De Nijverheid’ en ‘De Hoop’ worden uitgebreid en ingericht voor de bouw van ijzeren schepen. Er werken rond de 150 man. In 1908 wordt de werf van oom Arie opgekocht door Jan en Arie, waarmee de splitsing ongedaan is gemaakt.

De directie is inmiddels uitgebreid met de zoon van Arie, Cornelis van der Giessen Azn. en zijn neef Pieter Cornelis, de zoon van Jan.

De crisis,
1940-1945 en
125 jaar de werf C. van der Giessen & Zonen

De jaren voorafgaande aan de crisisjaren verliepen afwisselend voor de werf en het personeel. Werf ‘De Hoop’ legt zich in deze tijd toe op het bewerken en politoeren van hout voor de inrichting van stuurhuis, hutten en andere verblijven; de scheepsbouw concentreert zich op ‘De Nijverheid’, waar sinds 1927 een voor die tijd zeer moderne scheepsbouwloods staat.

In de crisisjaren van 1931 tot 1936 komt het bedrijf vrijwel stil te liggen. Wanneer in 1936 het bedrijf weer opkrabbelt en met dezelfde mensen aan een opbouw begint, is de motivatie opmerkelijk hoog.

Onder druk van de bezetter – en een foute directeur – worden verschillende opdrachten uitgevoerd. Vanaf 1944 wordt de werf stelselmatig leeggeroofd en geplunderd.

In 1945 bestaat de werf 125 jaar; twee jaar later wordt dit groots gevierd.

Het tegeltableau, aangeboden door het personeel

Schaalvergroting en diversificatie
Een ongekende groeiperiode diende zich aan. ‘De Nijverheid’ werd weer uitgebreid, en nu met een nieuwbouwhelling voor schepen tot 40.000 ton.
Er werden volop vrachtschepen, bulkcarriers en tankers getekend en gebouwd. Om de concurrentie aan te kunnen ging men over tot schaalvergroting en diversificatie.

Het schoonmaken van de klink

Van der Giessen-de Noord
 In 1962 besloot de directie om te fuseren met werf ‘de Noord’ te Alblasserdam. Deze combinatie stond onder leiding van de neven P.J. van der Giessen en J.U. Smit. Met 1700 man aan personeel. Het oude logo werd vervangen door een nieuwe.

Tewaterlating ms ‘Schouwen’. Bouwnummer 810. Bouwjaar 1963

 

 

 

 

 

 

De Bolo
Een nieuwe, overdekte helling. In 1963 verwerft van der Giessen-de Noord (G.N) een belang in Variël Nederland. Dit bedrijf hield zich bezig met het fabriceren van standaard bouwelementen voor scholen en kantoren. In 1965 werd GN voor 100% eigenaar.
De structuur van het bedrijf werd ingrijpend aangepast in 1973; er kwam een moedermaatschappij: van der Giessen-de Noord N.V. met enkele dochters: G.N. Scheepsbouw divisie B.V., G.N. Marinebouw B.V., G.N. Maritieme Diensten divisie B.V. en G.N. Pijpsystemen B.V. In 1977 werd de Nederlandse Kunststof Industrie (NKI) aangekocht en de RSV werf te Alblasserdam overgenomen. Toen in 1979 scheepswerf A.Vuyk in Capelle a/d IJssel sloot nam G.N 250 werknemers over.
Door een stevige staatssteun (subsidies en achtergestelde leningen) werd het in 1982 mogelijk een gigantische constructieloods te bouwen in de Stormpolder. Nog steeds te bewonderen, maar nu – in 2013- wel met het logo van IHC

.

Van der Giessen verder zonder Van der Giessen
Er stonden 163 jaar lang heren van der Giessen aan het roer van het familiebedrijf. Daar kwam in 1983 een eind aan doordat de statutaire directie, bestaande uit de heren P.J. van der Giessen en J.U. Smit, aftrad. Hun opvolger werd de heer Ir. D. van Dort.

Ingrijpende reorganisaties waren het gevolg van het afschaffen van overheidssubsidies. Het personeelsbestand werd in 1985 van ca. 2200 tot 500 teruggebracht. Kostenbesparingen, uitbesteden van werk, kwaliteitsverbeteringen en investeringen in Cad/Cam. (programmatuur voor tekenwerk met de computer).

Een opdracht voor het bouwen van een veerboot voor North Sea Ferries werd teruggegeven, waarna deze in Japan gebouwd werd.


Vanuit de BoLo werd in 1986 het 161 meter lange ferryschip ms ‘Prinses Beatrix’ te water gelaten door Hare Majesteit Koningin Beatrix. Het schip was ingericht voor het vervoer van 2100 passagiers en 350 auto’s en vrachtauto’s.


Joop de Haas

Het bovenstaande is een samenvatting van de presentatie door Joop de Haas.
Hij hield deze lezing tijdens de tentoonstelling Te Water over de scheepswerven van Krimpen ad IJssel.
Tekst  en foto’s : Joop de Haas.